Trang phục biểu diễn: Đẹp và chưa đẹp!

Biểu diễn nghệ thuật (bao gồm các hoạt động biểu diễn thời trang, ca múa…), bản thân nó đã là những hoạt động chứa đựng yếu tố văn hóa. Thế nhưng, do chính bản thân những chủ thể trực tiếp tham gia biểu diễn nghệ thuật vì “vô tình” hay “hữu ý” mà đôi khi sự xuất hiện của những tiết mục đáng lẽ đầy tính văn hóa lại trở nên phản cảm!

BẤT CHẤP QUY ĐỊNH CẤM?

Trả lời phỏng vấn trên báo chí gần đây, ông Đào Đăng Hoan, Phó cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết: số tiền xử phạt hành chính đối với những người đẹp ăn mặc hở hang, người đẹp tham gia các cuộc thi sắc đẹp chui, cùng một số vụ việc vi phạm trong lĩnh vực biểu diễn năm 2014 được thống kê là 318 triệu đồng! Theo chúng tôi, đây là con số quá khiêm tốn so với những vi phạm trên lĩnh vực này, không kể đến những vi phạm về các cuộc thi sắc đẹp chui, chỉ tính riêng phần trình diễn nghệ thuật với trang phục phản cảm của một số người mẫu, ca sĩ đã “thành bệnh” như các ca sĩ H.N.H, T.M, người mẫu N.T, N.K… thì số tiền phạt hành chính ấy chẳng là bao so với cát-sê, và những khoản thu nhập “khủng” của họ!

Nghệ sĩ Ngọc Đợi trong tà áo dài biểu diễn trong chương trình Giai điệu phương Nam lần thứ 40. Ảnh: C.K

Nghị định số 79/2012/NĐ-CP của Chính phủ ban hành năm 2012 quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu; lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu dù bị cho rằng có nhiều kẽ hở, nhưng cũng đã nêu rõ những hành vi cấm rất cụ thể. Điển hình là tại Điều 6 quy định đối với tổ chức, cá nhân biểu diễn, tổ chức biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp, người mẫu có nêu rõ một trong những điều cấm là: “sử dụng trang phục hoặc hóa trang không phù hợp với mục đích, nội dung biểu diễn và thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa Việt Nam”. Thế nhưng, trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng vẫn xuất hiện “đều đặn” những thông tin về các màn biểu diễn với trang phục hớ hênh, thậm chí là lộ nội y khi biểu diễn của các ca sĩ, người mẫu… Không chỉ phạm luật khiến công chúng có cảm giác luật không nghiêm, mà quan trọng hơn là tạo ra sự phản cảm, biến những hành động đáng lẽ phải là “văn hóa” trở thành phi văn hóa, cái đáng lý đẹp lại không còn đẹp nữa. Những hành động ấy có thể làm ảnh hưởng đến văn hóa, thuần phong mỹ tục Việt Nam nếu xét ở góc độ rộng!

ĐẸP VÀ CHƯA ĐẸP…

Trong chương trình lễ kỷ niệm 40 năm Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước diễn ra tại TP. HCM, với ca khúc Tự nguyện, hình ảnh ca sĩ Thanh Thúy đẹp dịu dàng, thanh thoát trong màu trắng tinh khôi của chiếc áo dài Việt Nam đã tôn vinh đúng bản chất của người phụ nữ Việt! Nhóm Mắt Ngọc cũng đã chọn trang phục áo dài đỏ in hình ngôi sao vàng thật ấn tượng, thật Việt Nam! Những bài ca ấy, cách diễn ấy, trang phục ấy đầy tính văn hóa, đó là cách chọn lựa có văn hóa, biết tự tôn và tôn vinh những giá trị văn hóa đẹp đẽ của dân tộc mình của những người biểu diễn, của đơn vị chủ trì tổ chức.

Trước đó, chương trình Giai điệu phương Nam lần thứ 40 chủ đề “Bạc Liêu ngày ấy” tại Bạc Liêu (diễn ra đúng dịp kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước) cũng đã có “sự cố” vì sự vắng bóng màn trình diễn của ca sĩ - người mẫu Hồ Ngọc Hà. Sự cố này lại liên quan đến vấn đề đang bàn - trang phục biểu diễn! Theo Ban tổ chức chương trình, khi thấy ca sĩ Hồ Ngọc Hà ăn mặc không phù hợp với nội dung chương trình, nên đã xin ý kiến của lãnh đạo tỉnh (đang tham dự chương trình) và được đồng ý cắt phần trình diễn của cô. Chúng tôi cho rằng, đây là cách xử lý tình huống rất linh hoạt và đáng biểu dương của Ban tổ chức! Đó là thái độ cương quyết “nói không” đối với những màn trình diễn không phù hợp với mục đích biểu diễn, và (có thể) không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam. Một buổi biểu diễn mang tính kỷ niệm một ngày lễ lớn của dân tộc thì cần sự chỉn chu trong tất các khâu, từ khâu chọn tiết mục, đến trang phục phù hợp khi xuất hiện trước các vị lãnh đạo và công chúng! Cho dù ai đó biện hộ rằng: Giai điệu Phương Nam có đến 2 phần là nhạc truyền thống và nhạc trẻ, hay “mặc trang phục ngắn để phù hợp với các động tác vũ đạo” thì vẫn khó chấp nhận được! Rất nhiều khán giả đã tán thành cách “ứng phó” của Ban tổ chức khi hiểu được nguyên nhân vắng bóng tiết mục của ca sĩ này… Bạn Nguyễn Phú Sanh cho rằng: “Tôi tán thành việc làm này. Đây cũng là bài học kinh nghiệm cho các ca sĩ khi ra sân khấu”.

Biểu diễn nghệ thuật, bản thân nó đã là văn hóa. Chúng ta cũng đã có nghị định quy định về các hoạt động biểu diễn nghệ thuật và được biết sắp tới Nhà nước sẽ ban hành Luật Nghệ thuật biểu diễn hẳn hoi. Nhưng một điều chắc chắn là, chỉ khi chủ thể biểu diễn tự ý thức được hành vi, điều chỉnh “gu” ăn mặc theo hướng tự tôn, giữ gìn thuần phong mỹ tục, thì may ra mới có thể chấm dứt những màn trình diễn văn hóa phản cảm như đã qua.

Quỳnh Anh