Vài điều tâm tình với Báo Bạc Liêu

Hôm 18/6 mới đây, người phụ trách Báo Bạc Liêu dặn tôi rằng: anh thấy Báo Bạc Liêu có gì không phải anh cứ “chửi” cho. Tôi biết đây là lời nói rất “anh em” đầu tiên mà tôi được nghe của người đứng đầu “triều đại” mới của Báo Bạc Liêu, chắc đây là lời nhắc nhở trách nhiệm của tôi - người đứng đầu có 10 năm “chết sống” với Báo Bạc Liêu.
Gần 3 năm nay tôi không còn là quan báo, là nhà báo (vì đã tự nguyện trả thẻ Nhà báo từ năm 2015); tôi không còn chung mái ấm với người làm báo nữa (vì chỉ một lần được sinh hoạt Hội), 3 năm liên tiếp không được thụ hưởng sinh khí hân hoan của giới báo chí nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam như đã từng được có liên tục gần 30 năm làm báo như trước, dù đã được đọc báo Bạc Liêu thường xuyên nhưng dẫu sao cũng chỉ đủ để cảm nhận cái bên ngoài của một độc giả biết nghề.
Nói lòng vòng như thế chỉ để xin lỗi trước với Báo Bạc Liêu, có thể những lời “chửi mắng” sau đây không làm cho nhiều người hài lòng, nhưng vì là người nhà của báo chí nên xin mọi người cứ xem đây là lời "mắng yêu" vậy!

Độc giả đọc Báo Bạc Liêu. Ảnh: H.T

Phải khẳng định rằng, Báo Bạc Liêu đã lớn mạnh và trưởng thành cùng với báo chí Việt Nam và đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh. Cụ thể là đã cung cấp rất lớn một khối lượng thông tin chính thống, đúng định hướng của Đảng, của Nhà nước cho nhân dân; trong chừng mực đã làm tốt vai trò là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Bạc Liêu; ngày càng nhiều thông tin sạch, giảm bớt thông tin lấp chỗ, vô bổ; ngày càng có nhiều loạt bài, bài viết của phóng viên từ bổn báo chiếm ngự trong lòng độc giả nhiều hơn, do đó sức ảnh hưởng và sự tác động của tờ báo được cải thiện trong vài năm gần đây; ngoài ra thu nhập từ quảng cáo, hợp đồng tuyên truyền tăng, do đó thu nhập trực tiếp của phóng viên và người lao động gián tiếp của tòa soạn khá cao (số người đóng thuế thu nhập tăng hàng năm).  
Tuy nhiên, để làm tròn sứ mệnh của báo chí cách mạng Việt Nam như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa nhấn mạnh tại buổi làm việc với Hội Nhà báo Việt Nam ngày 19/6 vừa qua, hay sự mong muốn của lãnh đạo tỉnh với Báo Bạc Liêu khi đến thăm cán bộ, phóng viên, nhân viên Báo Bạc Liêu nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam năm nay là một quá trình phấn đấu quyết liệt, toàn diện, đầy khó khăn, thử thách của đội ngũ những người làm báo, của cả cơ quan lãnh đạo và quản lý báo chí tỉnh nhà. Ở đây như trên đã nói, đây chỉ là lời góp ý của một độc giả có chút từng trải và tận tâm. Thế thôi!
Một, Báo Bạc Liêu cần tăng nhiều hơn nữa thông tin định hướng, thông tin sâu, thông tin đón đầu, chủ động định hình xu hướng dư luận, đặc biệt là những vấn đề mới, đang và có thể xảy ra, vấn đề nhiều người quan tâm, mạng xã hội có thể lôi kéo, đánh lừa bạn đọc; giảm tối đa loại thông tin hô hào, kêu gọi suông, trống rỗng, hoặc loại tin bài “cho có”, trám chỗ. Trên mặt báo thường xuyên xuất hiện loại tựa tít, sapô dài dòng, luộm thuộm làm cho độc giả khó chấp nhận như: khẩn trương, quyết tâm, đẩy mạnh, phấn đấu… Được biết, vấn đề này Báo Bạc Liêu đã thấy, có quyết tâm khắc phục, đã tổ chức hẳn tọa đàm bàn thảo kỹ lưỡng nhưng chưa sửa được.
Muốn vậy, cần bố trí lực lượng viết bài, cung cấp thông tin, thông tin phản hồi… trong và ngoài tòa soạn. Vấn đề này nhiều năm qua thấy Báo Bạc Liêu tổ chức chưa tốt, chưa huy động được lực lượng chuyên gia, cố vấn, cộng tác viên. Sử dụng người trong tay Tổng biên tập chỉ có một lợi: không sợ hỏng kế hoạch nội dung của một tờ báo cụ thể, phóng viên có thu nhập; nhưng ẩn chứa nhiều phần khó thấy - lớn nhất là tạo nên xu hướng tâm lý dễ lây lan: tờ báo của nhóm người, của một vài người.
Hai, chịu khó cung cấp thông tin nhanh, mới, cập nhật trên tờ báo giấy. Kiểu làm báo 5 giờ (nghĩa là đến 5 giờ chiều là đóng tin) chỉ có báo bao cấp, báo Đảng địa phương mới làm như vậy. Tuy có báo điện tử nhưng thiết nghĩ sự khác biệt quá lớn về độ trễ thời gian của thông tin giữa báo địa phương với báo Trung ương, giữa báo giấy thưa kỳ với báo điện tử cần được xem xét nghiêm túc. 
Ba, cần làm khác hơn nữa tờ cuối tuần cả hình thức lẫn nội dung và tổ chức phát hành. Còn nhớ, lúc mới xuất bản tờ thứ Bảy (khi đó chưa nghỉ ngày thứ Bảy) có nhiệm vụ khá riêng: đi sâu lĩnh vực văn hóa, thể thao, thanh thiếu niên, trường học, sáng tác, nhấn mạnh chức năng giải trí. Bây giờ những định tính đó khác trước không nhiều, có chăng chỉ là thời gian phát hành (xuất bản thứ Bảy nhưng thứ Hai tuần sau mới phát hành đến cơ quan, trường học, xã - phường. Như vậy số cuối tuần trước phát hành cách số thứ Ba tuần sau chỉ 1 ngày). Đặc điểm này mặc định số cuối tuần phải đổi mới nhiều, làm sao vừa có thông tin nguội, nhưng "ăn không nghe thiu", vừa bắt buộc phải có thông tin nóng (thậm chí là rất nóng) trên một số lĩnh vực như: trật tự xã hội, du lịch, ẩm thực, thời tiết. Ví dụ: Bạc Liêu mưa nắng ra sao? Đêm qua cháy ở đâu? Cà phê ống hút bột gạo ở đâu? Điện lực có thay đổi lũy kế không? (chứ không phải thông tin Điện lực họp báo báo chí để cam kết đáp ứng nhu cầu sử dụng điện mà không đụng chạm gì đến việc tăng giá, thông tin mà hàng triệu người rất muốn nghe). Theo tôi, các chuyên trang từ trang thứ 10 về sau phải làm mới lại. Viết về an ninh trật tự, về đời sống cũng phải sát hơn với đời sống… ngày thứ Bảy. Làm sao số cuối tuần được phát hành ngay vào sáng thứ Bảy, để trước hết người uống cà phê, ăn sáng, khách du lịch… có cái để đọc.
Chúc Báo Bạc Liêu đủ năng lượng để thực hiện thành công những dự tính đổi mới đột phá mang tính cách mạng hơn nữa. 
NGUYỄN QUỐC PHƯƠNG