Thứ tư, 4-2-26 15:38:39
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Xây dựng, phát triển văn hóa, con người: Nhìn từ góc độ gia đình

Báo Cà Mau

Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII nhằm phát triển bền vững đất nước là nhiệm vụ đòi hỏi sự chung sức từ nhiều phía. Là tế bào của xã hội, gia đình đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác này.

“Gia đình là nơi bảo tồn, lưu giữ các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc” - một thông điệp tại Ngày hội Gia đình tiêu biểu các tỉnh, thành phố Tây Nam Bộ lần thứ 3 - năm 2022.

Từ bài học cho con…

Rất nhiều lần, mỗi dịp lễ chào cờ đầu tháng của tỉnh tổ chức tại Quảng trường Hùng Vương, anh V.Q (công tác ở một cơ quan cấp tỉnh) lại dẫn theo con trai đang học mẫu giáo của mình cùng dự. Anh Q. quan niệm rằng, đó là cách dạy con bài học về lòng yêu Tổ quốc, yêu đồng bào qua buổi lễ chào cờ cùng nhau nghiêm trang đứng dưới ngọn quốc kỳ thiêng liêng của dân tộc, đất nước, tưởng nhớ đến công lao của bao thế hệ ông cha cho độc lập hôm nay. Là bài học vỡ lòng mà mỗi đứa trẻ nên biết và phải biết!

Cũng muốn dạy con tìm hiểu, nhận thức được và dần yêu thích một loại hình văn hóa đặc trưng của Bạc Liêu mà chị H.T (Phường 7, TP. Bạc Liêu) đã đưa con mình đến Nhà hát Cao Văn Lầu để xem cải lương vào mỗi cuối tuần. Dần dần, con trai chị đã mê với việc đến nhà hát xem cải lương mà không cần mẹ dẫn đi nữa. Cũng nhờ vậy, thanh niên trẻ này mới biết ở địa phương mình có một loại hình nghệ thuật độc đáo được giữ gìn và phát huy giá trị cho đến hôm nay và việc công diễn đều đặn này cũng là đang tiếp tục nhiệm vụ gìn giữ một giá trị văn hóa phi vật thể của bản địa.

Còn chị T. (Phường 1, TP. Bạc Liêu), dù công việc cơ quan khá bận bịu, lịch học của hai con cũng khá dày đặc, nhưng hễ mỗi khi nhà ngoại hoặc bên nội có đám giỗ, thì chị luôn thu xếp để có mặt. Với chị, tưởng nhớ ông bà, người quá cố là cách dạy con biết nhớ đến nguồn cội, bởi chính các con từ thời tiểu học đã biết câu ca dao “Con người có cố, có ông/ Như cây có cội, như sông có nguồn”. Bài học về đạo lý luôn nhớ đến nguồn cội, gốc tích và biết ơn ông bà tổ tiên luôn được chị truyền dạy cho con, bằng những dịp cúng kiếng, bằng nén nhang thơm thảo thắp lên bàn thờ gia tiên.

Quả thực, nếu nhà trường cung cấp kiến thức phổ thông cho những đứa trẻ, thì gia đình là nơi cho các con những bài học đạo đức đầu đời. Bằng những lời chuyện trò, bằng những thói quen được truyền đạt, sự hướng dẫn có chủ đích, cha mẹ luôn là tấm gương, là người thầy tại gia vô cùng cần thiết để mỗi người con học theo.

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước. Ảnh: C.T

…Đến lưu giữ các giá trị văn hóa

Những bài học giản dị, gần gũi mà vô cùng cần thiết ấy cũng đã biến gia đình thành nơi lưu giữ, bảo tồn và phát triển bền vững các giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống của dân tộc. Gia đình bản chất là “cầu nối” giữa cá nhân với cộng đồng, là tế bào của xã hội. Điều đó càng cho thấy vai trò đặc biệt của gia đình ở mọi thời đại trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.

Gia đình truyền thống Việt Nam vốn chú trọng và gìn giữ những giá trị đạo đức đẹp đẽ, đó là chữ hiếu, lòng thủy chung, đức tính nhường nhịn, thuận hòa của anh em trong nhà. Những gia đạo, gia phong và gia lễ từ xưa đến nay cũng đã dần cấu thành văn hóa gia đình - cũng là nền tảng cho văn hóa xã hội. Văn hóa gia đình giàu tính nhân văn, đề cao giá trị đạo đức, xây dựng nếp sống văn hóa, hun đúc tâm hồn, bản lĩnh con người trong từng tế bào của xã hội.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình”. Và một trong các nhóm giải pháp để chấn hưng và phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc cuối năm 2021 là: Chú trọng xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trong xã hội, phát huy những giá trị tích cực về thuần phong mỹ tục của gia đình và xã hội: “Anh em như thể chân tay”, “Kính trên, nhường dưới”, “Vợ ta đói rách ta thương/ Vợ người áo gấm xông hương mặc người”, “Thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn” là những ca dao tục ngữ chưa bao giờ cũ để mỗi gia đình cùng chiêm nghiệm.

CẨM THÚY

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.

Bảo tồn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nhiều loại hình giải trí hiện đại, việc tổ chức lớp dạy đờn ca tài tử (ÐCTT) và liên hoan ÐCTT được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả nhằm giữ gìn, lan toả và quảng bá giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống.

Tay súng, tay máy ghi ký ức một thời

Bà Nguyễn Thuý Liễu - nữ quay phim đầu tiên của Cà Mau, là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng nhiếp ảnh, quay phim miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến. Những hình ảnh, thước phim của bà khắc hoạ chân thực và xúc động nỗ lực phi thường của quân, dân ta trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.