Xôi đậu đen

Lúc nhỏ, tôi ghét nhất là món xôi đậu. Cứ mỗi lần mẹ nấu xôi là y như rằng có một đứa giận mẹ, vì món ăn gì mà chỉ toàn là… xôi với đậu!

Thường thì khi ấy, mẹ hay dỡ ra một ít xôi, cho vào một cái nồi khác rồi bắc lên bếp để chế biến lại thành miếng cơm cháy giòn tan, rưới miếng mỡ hành và rắc thêm ít muối mè đậu phộng để xua cơn giận dỗi của con trẻ. Và miếng cơm cháy ấy, dù là nhai mỏi cả răng, nhưng với tôi rất thơm ngon, vì chứa đựng cả tình yêu thương của mẹ.

Lúc nhỏ là vậy, nhưng khi lớn lên, đi học xa nhà, nhiều lúc nhớ đến nao lòng món xôi toàn đậu với nếp của mẹ, có chút muối mè làm nhưn. Bởi lúc ấy, con đã có chút ít trí khôn để hiểu được nỗi nhọc nhằn của mẹ cha nơi quê nghèo, cuộc sống tuy còn khó khăn, thiếu thốn nhưng vẫn muốn bù đắp cho con dù chỉ là những món ăn đơn sơ, bình dị. Hiểu để rồi cảm nhận được tình yêu thương của mẹ là vô bờ bến. Để rồi mỗi khi có dịp về thăm nhà, tôi lại nũng nịu vòi mẹ nấu xôi đậu ăn...

Con tạo xoay vần, giờ đến lúc tôi thường xuyên vào bếp để nấu món này, món nọ “ép” mẹ ăn, trong đó có món xôi đậu đen. Nấu xôi đậu đen không khó, nhưng hơi mất thời gian để chờ đậu mềm. Thường thì đậu đen được ngâm trước qua một đêm rồi mới bắc lên luộc để… tiết kiệm gas. Nếp vo sạch rồi ngâm qua đêm với một ít muối, sau đó vớt lên rổ để ráo nước. Đậu đen sau khi luộc mềm với một ít muối và đường thì vớt ra (giữ lại nước luộc đậu), trộn với nếp, cho lên xửng hấp. Nếu muốn xôi có màu đậm thì rưới một ít nước luộc đậu vào nếp. Tùy ý thích mà có thể cho vào xửng xôi một ít đường và nước cốt dừa (nếu thích xôi có vị ngọt béo), và một ít dầu ăn để tạo độ bóng cho hạt nếp. Thỉnh thoảng mở nắp vung để tránh làm xôi bị nhão. Sau khi nấu khoảng 25 phút là xôi chín. Xôi đậu có thể ăn kèm với muối mè đậu phộng, hoặc thịt chà bông, tôm khô kho quẹt… đều ngon.

Với phần nước luộc đậu và đậu đen còn lại, có thể cho thêm ít đường, chút nước cốt dừa đun sôi lại để chế biến thành món chè đậu đen, ăn cũng ngon không kém. Nhìn thằng bé ngồi cạnh bà, thi thoảng lại bón cho bà một muỗng chè vì không thích ăn xôi đậu, tôi như thấy lại hình ảnh của mình lúc lên năm, lên ba…

Nguyên Bảo